UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

labidzić

pot. labiedzić

Chronologizacja

1816, Jacek Idzi Przybylski, Klucz staroświatniczy do sześciudziesiąt dwu śpiewów Homera i Kwinta..., polona.pl

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. labidzę
labidzimy
2 os. labidzisz
labidzicie
3 os. labidzi
labidzą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. labidziłem
+(e)m labidził
labidziłam
+(e)m labidziła
labidziłom
+(e)m labidziło
labidziliśmy
+(e)śmy labidzili
labidziłyśmy
+(e)śmy labidziły
2 os. labidziłeś
+(e)ś labidził
labidziłaś
+(e)ś labidziła
labidziłoś
+(e)ś labidziło
labidziliście
+(e)ście labidzili
labidziłyście
+(e)ście labidziły
3 os. labidził
labidziła
labidziło
labidzili
labidziły

bezosobnik: labidzono

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę labidził
będę labidzić
będę labidziła
będę labidzić
będę labidziło
będę labidzić
będziemy labidzili
będziemy labidzić
będziemy labidziły
będziemy labidzić
2 os. będziesz labidził
będziesz labidzić
będziesz labidziła
będziesz labidzić
będziesz labidziło
będziesz labidzić
będziecie labidzili
będziecie labidzić
będziecie labidziły
będziecie labidzić
3 os. będzie labidził
będzie labidzić
będzie labidziła
będzie labidzić
będzie labidziło
będzie labidzić
będą labidzili
będą labidzić
będą labidziły
będą labidzić

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. labidźmy
2 os. labidź
labidźcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. labidziłbym
bym labidził
labidziłabym
bym labidziła
labidziłobym
bym labidziło
labidzilibyśmy
byśmy labidzili
labidziłybyśmy
byśmy labidziły
2 os. labidziłbyś
byś labidził
labidziłabyś
byś labidziła
labidziłobyś
byś labidziło
labidzilibyście
byście labidzili
labidziłybyście
byście labidziły
3 os. labidziłby
by labidził
labidziłaby
by labidziła
labidziłoby
by labidziło
labidziliby
by labidzili
labidziłyby
by labidziły

bezosobnik: labidzono by

bezokolicznik: labidzić

imiesłów przysłówkowy współczesny: labidząc

gerundium: labidzenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. labidzenie
labidzenia
D. labidzenia
labidzeń
C. labidzeniu
labidzeniom
B. labidzenie
labidzenia
N. labidzeniem
labidzeniami
Ms. labidzeniu
labidzeniach
W. labidzenie
labidzenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: labidzący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. labidzący
labidzący
labidzący
labidzące
labidząca
D. labidzącego
labidzącego
labidzącego
labidzącego
labidzącej
C. labidzącemu
labidzącemu
labidzącemu
labidzącemu
labidzącej
B. labidzącego
labidzącego
labidzący
labidzące
labidzącą
N. labidzącym
labidzącym
labidzącym
labidzącym
labidzącą
Ms. labidzącym
labidzącym
labidzącym
labidzącym
labidzącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. labidzący
labidzący
labidzące
labidzące
D. labidzących
labidzących
labidzących
labidzących
C. labidzącym
labidzącym
labidzącym
labidzącym
B. labidzących
labidzących
labidzących
labidzące
N. labidzącymi
labidzącymi
labidzącymi
labidzącymi
Ms. labidzących
labidzących
labidzących
labidzących

Pochodzenie

Etymologia niepewna. Uważa się, że czasownik labidzić : labiedzić to rezultat kontaminacji pol. dawnego #biadać 'narzekać', biedzić się 'mieć z czymś biedę, kłopotać się' i wykrzyknienia laboga! < dla Boga wyrażającego żal, rozpacz, zdziwienie (Sławski).

Definicja

pot. 
narzekać na coś lub kogoś przysparzającego mówiącemu kłopotów, tak że jego emocjonalna reakcja zostaje silnie uzewnętrzniona głosem

Warianty

  • pot. labiedzić

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  biadać, biadolić
hiperonimy:  narzekać

Cytaty

- I żeby to choć była jakaś poważna organizacja - labidził ze wstrętem. Ale to?

źródło: NKJP: Roman Bratny: Kolumbowie — rocznik 20, 1957

Złapała się za głowę […]. - Co ja pocznę! - labidziła.

źródło: Emma Popik: Tylko Ziemia, 1986 (books.google.pl)

W […] Sejmie […] rozpoczęła się dyskusja nad karą śmierci. Jednocześnie zaś co światlejsi Europejczycy zaczęli labidzić i wielki podnieśli rwetes, co na to powie Unia.

źródło: NKJP: Stefan: Na marginesie, Gazeta Radomszczańska, 2009-04-11

Krytyka motywuje mnie do działania, a nie do labidzenia, że nikt mnie nie lubi.

źródło: NKJP: Andrzej Skowroński: Bez kropki nad i, Gazeta Krakowska, 2002-07-10

- […] Że też na te dzieciaki pasa nie ma! Gniewu bożego się nie boją i żyją jak poganie, ot, co! – wściekle […] labiedziła matka.

źródło: Przekleństwo Jokasty, 2015-06-30 (salon24.pl)

Data ostatniej modyfikacji: 23.03.2021
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json