UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

szelmować

Chronologizacja

1780, A.S. Naruszewicz, Historya narodu polskiego, books.google.pl

Pochodzenie

Od: szelma

1. karcić

Definicja

przest.

wyrażać niezadowolenie z postępowania jakiejś osoby, nazywając ją szelmą lub w inny obraźliwy sposób

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

ganić, karcić, ktoś naciera komuś uszu, łajać

Cytaty

[...] przez wiele dziesięcioleci oficjalna muzykologia Związku Radzieckiego [...] szelmowała i potępiała Igora Strawińskiego jako „reakcjonistę”, kompozytora „burżuazyjnego” i uległego „przesądom religijnym”.

źródło: Jan Ciechanowicz: Na styku cywilizacji, 1997 (books.google.pl)

[...] jako jedyną taktykę uznaje „wbijanie, wbębnianie w głowy robotników” zasadniczych haseł rewolucyjnych i przekonania o konieczności „zburzenia Kartaginy kapitalizmu”, szelmuje wodzów, którzy to chcą rzekomo drogą rządu robotniczego „uciec od wojny domowej”.

źródło: Nowy Przegląd, 1958 (books.google.pl)

Chłop skradł z beczki u wejścia do kramu strąk pieprzu tureckiego: sklepikarz, zobaczywszy, że mu łzy lecą ciurkiem, począł go wstydzić. Zawstydzony Białorus, chcąc przeciąć publiczne szelmowanie, doradził: – Szlomka, nie leź w oczy, bo jak plunę, to się spalisz!

źródło: Melchior Wańkowicz: Atlantyk – Pacyfik, 1967 (books.google.pl)

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	szelmuję	szelmujemy
2 os.	szelmujesz	szelmujecie
3 os.	szelmuje	szelmują

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	szelmowałem +(e)m szelmował	szelmowałam +(e)m szelmowała	szelmowałom +(e)m szelmowało	szelmowaliśmy +(e)śmy szelmowali	szelmowałyśmy +(e)śmy szelmowały
2 os.	szelmowałeś +(e)ś szelmował	szelmowałaś +(e)ś szelmowała	szelmowałoś +(e)ś szelmowało	szelmowaliście +(e)ście szelmowali	szelmowałyście +(e)ście szelmowały
3 os.	szelmował	szelmowała	szelmowało	szelmowali	szelmowały

bezosobnik: szelmowano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę szelmował będę szelmować	będę szelmowała będę szelmować	będę szelmowało będę szelmować	będziemy szelmowali będziemy szelmować	będziemy szelmowały będziemy szelmować
2 os.	będziesz szelmował będziesz szelmować	będziesz szelmowała będziesz szelmować	będziesz szelmowało będziesz szelmować	będziecie szelmowali będziecie szelmować	będziecie szelmowały będziecie szelmować
3 os.	będzie szelmował będzie szelmować	będzie szelmowała będzie szelmować	będzie szelmowało będzie szelmować	będą szelmowali będą szelmować	będą szelmowały będą szelmować

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		szelmujmy
2 os.	szelmuj	szelmujcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	szelmowałbym bym szelmował	szelmowałabym bym szelmowała	szelmowałobym bym szelmowało	szelmowalibyśmy byśmy szelmowali	szelmowałybyśmy byśmy szelmowały
2 os.	szelmowałbyś byś szelmował	szelmowałabyś byś szelmowała	szelmowałobyś byś szelmowało	szelmowalibyście byście szelmowali	szelmowałybyście byście szelmowały
3 os.	szelmowałby by szelmował	szelmowałaby by szelmowała	szelmowałoby by szelmowało	szelmowaliby by szelmowali	szelmowałyby by szelmowały

bezosobnik: szelmowano by

bezokolicznik: szelmować

imiesłów przysłówkowy współczesny: szelmując

gerundium: szelmowanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	szelmowanie	szelmowania
D.	szelmowania	szelmowań
C.	szelmowaniu	szelmowaniom
B.	szelmowanie	szelmowania
N.	szelmowaniem	szelmowaniami
Ms.	szelmowaniu	szelmowaniach
W.	szelmowanie	szelmowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: szelmujący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	szelmujący	szelmujący	szelmujący	szelmujące	szelmująca
D.	szelmującego	szelmującego	szelmującego	szelmującego	szelmującej
C.	szelmującemu	szelmującemu	szelmującemu	szelmującemu	szelmującej
B.	szelmującego	szelmującego	szelmujący	szelmujące	szelmującą
N.	szelmującym	szelmującym	szelmującym	szelmującym	szelmującą
Ms.	szelmującym	szelmującym	szelmującym	szelmującym	szelmującej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	szelmujący	szelmujący	szelmujące	szelmujące
D.	szelmujących	szelmujących	szelmujących	szelmujących
C.	szelmującym	szelmującym	szelmującym	szelmującym
B.	szelmujących	szelmujących	szelmujących	szelmujące
N.	szelmującymi	szelmującymi	szelmującymi	szelmującymi
Ms.	szelmujących	szelmujących	szelmujących	szelmujących

odpowiedniki aspektowe: oszelmować , obszelmować

Składnia

szelmować

KOGO + (jako KOGO)

2. obcinać ucho

Definicja

w dawnych czasach: wymierzać karę polegającą na obcięciu ucha

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa więzienie i kara

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

karać

Cytaty

Przy bocznym wejściu, od strony mariackiej fary wisi nóż [...]. W rzeczywistości nożami takimi szelmowano złodziei [...].

źródło: Internet: krakow-przewodnik.com.pl/wokol-rynku/sukiennice

Za drobniejsze przewiny przykuwał skazańca do pręgi zwanej piłatem, cechował na twarzy rozpalonym żelazem, szelmował lub chłostał.

źródło: Mariusz Wollny: Kacper Ryx, 2006 (pdf-x.pl)

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	szelmuję	szelmujemy
2 os.	szelmujesz	szelmujecie
3 os.	szelmuje	szelmują

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	szelmowałem +(e)m szelmował	szelmowałam +(e)m szelmowała	szelmowałom +(e)m szelmowało	szelmowaliśmy +(e)śmy szelmowali	szelmowałyśmy +(e)śmy szelmowały
2 os.	szelmowałeś +(e)ś szelmował	szelmowałaś +(e)ś szelmowała	szelmowałoś +(e)ś szelmowało	szelmowaliście +(e)ście szelmowali	szelmowałyście +(e)ście szelmowały
3 os.	szelmował	szelmowała	szelmowało	szelmowali	szelmowały

bezosobnik: szelmowano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę szelmował będę szelmować	będę szelmowała będę szelmować	będę szelmowało będę szelmować	będziemy szelmowali będziemy szelmować	będziemy szelmowały będziemy szelmować
2 os.	będziesz szelmował będziesz szelmować	będziesz szelmowała będziesz szelmować	będziesz szelmowało będziesz szelmować	będziecie szelmowali będziecie szelmować	będziecie szelmowały będziecie szelmować
3 os.	będzie szelmował będzie szelmować	będzie szelmowała będzie szelmować	będzie szelmowało będzie szelmować	będą szelmowali będą szelmować	będą szelmowały będą szelmować

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		szelmujmy
2 os.	szelmuj	szelmujcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	szelmowałbym bym szelmował	szelmowałabym bym szelmowała	szelmowałobym bym szelmowało	szelmowalibyśmy byśmy szelmowali	szelmowałybyśmy byśmy szelmowały
2 os.	szelmowałbyś byś szelmował	szelmowałabyś byś szelmowała	szelmowałobyś byś szelmowało	szelmowalibyście byście szelmowali	szelmowałybyście byście szelmowały
3 os.	szelmowałby by szelmował	szelmowałaby by szelmowała	szelmowałoby by szelmowało	szelmowaliby by szelmowali	szelmowałyby by szelmowały

bezosobnik: szelmowano by

bezokolicznik: szelmować

imiesłów przysłówkowy współczesny: szelmując

gerundium: szelmowanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	szelmowanie	szelmowania
D.	szelmowania	szelmowań
C.	szelmowaniu	szelmowaniom
B.	szelmowanie	szelmowania
N.	szelmowaniem	szelmowaniami
Ms.	szelmowaniu	szelmowaniach
W.	szelmowanie	szelmowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: szelmujący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	szelmujący	szelmujący	szelmujący	szelmujące	szelmująca
D.	szelmującego	szelmującego	szelmującego	szelmującego	szelmującej
C.	szelmującemu	szelmującemu	szelmującemu	szelmującemu	szelmującej
B.	szelmującego	szelmującego	szelmujący	szelmujące	szelmującą
N.	szelmującym	szelmującym	szelmującym	szelmującym	szelmującą
Ms.	szelmującym	szelmującym	szelmującym	szelmującym	szelmującej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	szelmujący	szelmujący	szelmujące	szelmujące
D.	szelmujących	szelmujących	szelmujących	szelmujących
C.	szelmującym	szelmującym	szelmującym	szelmującym
B.	szelmujących	szelmujących	szelmujących	szelmujące
N.	szelmującymi	szelmującymi	szelmującymi	szelmującymi
Ms.	szelmujących	szelmujących	szelmujących	szelmujących

odpowiedniki aspektowe: oszelmować , oszelmić , obszelmować

Składnia

szelmować

KOGO

Data ostatniej modyfikacji: 18.06.2019