przeniewierzyć się

  • daw.  postępować niezgodnie z czyjąś wolą albo jakimiś zasadami
  • CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA

    Ocena i wartościowanie

    wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

  • synonimy:  sprzeniewierzać się
  • [...] jako czciciel wzorów starożytnych nie chciał może przeniewierzyć się im, nadając odrębne, oryginalne kształty estetyczne temu, co zaobserwował.

    źródło: Tadeusz Ulewicz: Świadomość słowiańska Jana Kochanowskiego, 2006 (books.google.pl)

  • część mowy: czasownik

    aspekt: dokonany

    Tryb oznajmujący

    Czas przyszły

    liczba pojedyncza liczba mnoga
    1 os. przeniewierzę się
    przeniewierzymy się
    2 os. przeniewierzysz się
    przeniewierzycie się
    3 os. przeniewierzy się
    przeniewierzą się

    Czas przeszły

    liczba pojedyncza liczba mnoga
    m ż n mo -mo
    1 os. przeniewierzyłem się
    +(e)m się przeniewierzył
    przeniewierzyłam się
    +(e)m się przeniewierzyła
    przeniewierzyłom się
    +(e)m się przeniewierzyło
    przeniewierzyliśmy się
    +(e)śmy się przeniewierzyli
    przeniewierzyłyśmy się
    +(e)śmy się przeniewierzyły
    2 os. przeniewierzyłeś się
    +(e)ś się przeniewierzył
    przeniewierzyłaś się
    +(e)ś się przeniewierzyła
    przeniewierzyłoś się
    +(e)ś się przeniewierzyło
    przeniewierzyliście się
    +(e)ście się przeniewierzyli
    przeniewierzyłyście się
    +(e)ście się przeniewierzyły
    3 os. przeniewierzył się
    przeniewierzyła się
    przeniewierzyło się
    przeniewierzyli się
    przeniewierzyły się

    bezosobnik: przeniewierzono się

    Tryb rozkazujący

    liczba pojedyncza liczba mnoga
    1 os. przeniewierzmy się
    2 os. przeniewierz się
    przeniewierzcie się

    Tryb warunkowy

    liczba pojedyncza liczba mnoga
    m ż n mo -mo
    1 os. przeniewierzyłbym się
    bym się przeniewierzył
    przeniewierzyłabym się
    bym się przeniewierzyła
    przeniewierzyłobym się
    bym się przeniewierzyło
    przeniewierzylibyśmy się
    byśmy się przeniewierzyli
    przeniewierzyłybyśmy się
    byśmy się przeniewierzyły
    2 os. przeniewierzyłbyś się
    byś się przeniewierzył
    przeniewierzyłabyś się
    byś się przeniewierzyła
    przeniewierzyłobyś się
    byś się przeniewierzyło
    przeniewierzylibyście się
    byście się przeniewierzyli
    przeniewierzyłybyście się
    byście się przeniewierzyły
    3 os. przeniewierzyłby się
    by się przeniewierzył
    przeniewierzyłaby się
    by się przeniewierzyła
    przeniewierzyłoby się
    by się przeniewierzyło
    przeniewierzyliby się
    by się przeniewierzyli
    przeniewierzyłyby się
    by się przeniewierzyły

    bezosobnik: przeniewierzono by się

    bezokolicznik: przeniewierzyć się

    imiesłów przysłówkowy uprzedni: przeniewierzywszy się

    gerundium: przeniewierzenie się

    odpowiednik aspektowy: sprzeniewierzyć się

  • bez ograniczeń + przeniewierzyć się +
    KOMU/CZEMU
  • ścisły przekład dawnego niem. sich ver-untreuen, od przymiotnika un-treu 'niewierny'. (Bańk)

CHRONOLOGIZACJA:
1545, SPXVI
Data ostatniej modyfikacji: 05.06.2025