ukrajać - Wielki słownik języka polskiego PAN

Definicja

krając, oddzielić kawałek od całości

Warianty

częściej ukroić

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA

Praca

rodzaje pracy

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA

Jedzenie i jego przygotowanie

czynności związane z przyrządzaniem jedzenia

Połączenia

ukrajać chleba, sękacza, szyneczki; pajdkę, porcję, skibkę
ukrajać cieniutko
ukrajać i posmarować

Cytaty

Zrobił sobie jajecznicę, ukrajał chleba, po czym wrócił do pokoju i zaczął zajadać przyglądając się ojcu.

źródło: NKJP: Edmund Niziurski: Księga urwisów, 1954

Patrzymy przez moment na siebie, czuję się trochę nieswojo, lecz nie tak, by nie móc się uśmiechnąć: - Ukrajać ci sękacza? Jeżeli masz ochotę, przyniosę czekoladowego jeża.

źródło: NKJP: Ewa Nowacka: Emilia z kwiatem lilii leśnej, 1993

Ponadto babka stanęła obok nich przy stole i oświadczyła, że Julek nie wstanie, dopóki nie zje leżących przed nim pajdek chleba. Sama je przedtem ukrajała i posmarowała, oznajmiając, że Julek przyjechał chudy jak hak, a ona nie ma życzenia, żeby po wakacjach u dziadków wyjeżdżał jeszcze chudszy.

źródło: NKJP: Irena Jurgielewiczowa: Ten obcy, 1961

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	ukraję	ukrajemy
2 os.	ukrajesz	ukrajecie
3 os.	ukraje	ukrają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	ukrajałem +(e)m ukrajał	ukrajałam +(e)m ukrajała	ukrajałom +(e)m ukrajało	ukrajaliśmy +(e)śmy ukrajali	ukrajałyśmy +(e)śmy ukrajały
2 os.	ukrajałeś +(e)ś ukrajał	ukrajałaś +(e)ś ukrajała	ukrajałoś +(e)ś ukrajało	ukrajaliście +(e)ście ukrajali	ukrajałyście +(e)ście ukrajały
3 os.	ukrajał	ukrajała	ukrajało	ukrajali	ukrajały

bezosobnik: ukrajano

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		ukrajmy
2 os.	ukraj	ukrajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	ukrajałbym bym ukrajał	ukrajałabym bym ukrajała	ukrajałobym bym ukrajało	ukrajalibyśmy byśmy ukrajali	ukrajałybyśmy byśmy ukrajały
2 os.	ukrajałbyś byś ukrajał	ukrajałabyś byś ukrajała	ukrajałobyś byś ukrajało	ukrajalibyście byście ukrajali	ukrajałybyście byście ukrajały
3 os.	ukrajałby by ukrajał	ukrajałaby by ukrajała	ukrajałoby by ukrajało	ukrajaliby by ukrajali	ukrajałyby by ukrajały

bezosobnik: ukrajano by

bezokolicznik: ukrajać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: ukrajawszy

gerundium: ukrajanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	ukrajanie	ukrajania
D.	ukrajania	ukrajań
C.	ukrajaniu	ukrajaniom
B.	ukrajanie	ukrajania
N.	ukrajaniem	ukrajaniami
Ms.	ukrajaniu	ukrajaniach
W.	ukrajanie	ukrajania

imiesłów przymiotnikowy bierny: ukrajany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	ukrajany	ukrajany	ukrajany	ukrajane	ukrajana
D.	ukrajanego	ukrajanego	ukrajanego	ukrajanego	ukrajanej
C.	ukrajanemu	ukrajanemu	ukrajanemu	ukrajanemu	ukrajanej
B.	ukrajanego	ukrajanego	ukrajany	ukrajane	ukrajaną
N.	ukrajanym	ukrajanym	ukrajanym	ukrajanym	ukrajaną
Ms.	ukrajanym	ukrajanym	ukrajanym	ukrajanym	ukrajanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	ukrajani	ukrajani	ukrajane	ukrajane
D.	ukrajanych	ukrajanych	ukrajanych	ukrajanych
C.	ukrajanym	ukrajanym	ukrajanym	ukrajanym
B.	ukrajanych	ukrajanych	ukrajanych	ukrajane
N.	ukrajanymi	ukrajanymi	ukrajanymi	ukrajanymi
Ms.	ukrajanych	ukrajanych	ukrajanych	ukrajanych

Inne uwagi

Spotykane użycia form aspektu niedokonanego: ukrajam, ukrajasz, ukraja, ukrajamy, ukrajacie, ukrajają, ukrajaj, ukrajajmy, ukrajajcie, które uważane są za niepoprawne

Składnia

+

ukrajać

+

CO/CZEGO + (KOMU)

Pochodzenie

Zob. krajać