transcendencja

  • filoz.  istnienie czegoś wykraczającego poza granice ludzkiego poznania i doświadczenia, a zwłaszcza niepoznawalnego absolutu - doskonałego i nieograniczonego bytu
  • Wyraz używany w pracach filozoficznych, mający różne definicje w zależności od autora.

  • [trãscendencja] lub [transcendencja]

  • CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA

    Działalność intelektualna człowieka

    filozofia

    • absolutna, wszelka; boska transcendencja; transcendencja Boża
    • transcendencja Boga
    • transcendencja i immanencja
    • sfera, świat, wymiar; idea, pojęcie; przejaw, symbol, szyfry, tajemnica; potrzeba transcendencji
    • osiągnąć transcendencję; istnienie; doświadczenie, poczucie, poszukiwanie transcendencji
    • kierować, prowadzić... kogo/co w stronę transcendencji
  • [...] wschodnie praktyki [...] religijne, wiara w amulety i horoskopy szerzą się [...] w Polsce. Są one wyrazem tęsknoty za transcendencją, za czymś wyższym od człowieka, a także przeczuciem tajemnicy [...].

    źródło: NKJP: Jerzy Strojnowski: Stworzenie przez Ewolucję, Gazeta Wyborcza, 1993-08-07

    - [...] wierzy pani w coś ponad nami, w transcendencję? - Nie jestem ateistką i nawet przez moment nią nie byłam. Bliski mi jest panteizm - przekonanie o boskiej energii, która przenika wszystko, co istnieje. Stąd mój szacunek dla świata zwierząt i roślin.

    źródło: NKJP: Tomasz P. Terlikowski: Samotność bez nadziei, Ozon, 2005

    Aniołowie nie mają pełnej wiedzy o Bogu, gdyż dzięki pełnej transcendencji istoty Bożej dostęp do niej jest niemożliwy także dla nich [...].

    źródło: NKJP: Zbigniew Wróbel: Myśli świata o aniołach, Akant, 2006-09

  • część mowy: rzeczownik

    rodzaj gramatyczny: ż

    liczba pojedyncza liczba mnoga
    M. transcendencja
    transcendencje
    D. transcendencji
    transcendencji
    neut
    transcendencyj
    char
    C. transcendencji
    transcendencjom
    B. transcendencję
    transcendencje
    N. transcendencją
    transcendencjami
    Ms. transcendencji
    transcendencjach
    W. transcendencjo
    transcendencje

    Inne uwagi

    Zwykle lp

  • bez ograniczeń + transcendencja +
    (KOGO/CZEGO)
  • ang. transcendence

    fr. transcendance

    niem. Transzendenz

    Od: transcendentny

CHRONOLOGIZACJA:
1869, Ludwig Büchner, Siła i materja, polona.pl
Data ostatniej modyfikacji: 17.07.2020