transcendencja

  • Definicja
    filoz.  istnienie czegoś wykraczającego poza granice ludzkiego poznania i doświadczenia, a zwłaszcza niepoznawalnego absolutu - doskonałego i nieograniczonego bytu
  • Noty o użyciu

    Wyraz używany w pracach filozoficznych, mający różne definicje w zależności od autora.

  • Wymowa

    [trãscendencja] lub [transcendencja]

  • Kwalifikacja tematyczna

    CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA

    Działalność intelektualna człowieka

    filozofia

  • Połączenia
    • absolutna, wszelka; boska transcendencja; transcendencja Boża
    • transcendencja Boga
    • transcendencja i immanencja
    • sfera, świat, wymiar; idea, pojęcie; przejaw, symbol, szyfry, tajemnica; potrzeba transcendencji
    • osiągnąć transcendencję; istnienie; doświadczenie, poczucie, poszukiwanie transcendencji
    • kierować, prowadzić... kogo/co w stronę transcendencji
  • Cytaty

    [...] wschodnie praktyki [...] religijne, wiara w amulety i horoskopy szerzą się [...] w Polsce. Są one wyrazem tęsknoty za transcendencją, za czymś wyższym od człowieka, a także przeczuciem tajemnicy [...].

    źródło: NKJP: Jerzy Strojnowski: Stworzenie przez Ewolucję, Gazeta Wyborcza, 1993-08-07

    - [...] wierzy pani w coś ponad nami, w transcendencję? - Nie jestem ateistką i nawet przez moment nią nie byłam. Bliski mi jest panteizm - przekonanie o boskiej energii, która przenika wszystko, co istnieje. Stąd mój szacunek dla świata zwierząt i roślin.

    źródło: NKJP: Tomasz P. Terlikowski: Samotność bez nadziei, Ozon, 2005

    Aniołowie nie mają pełnej wiedzy o Bogu, gdyż dzięki pełnej transcendencji istoty Bożej dostęp do niej jest niemożliwy także dla nich [...].

    źródło: NKJP: Zbigniew Wróbel: Myśli świata o aniołach, Akant, 2006-09
  • Odmiana

    część mowy: rzeczownik

    rodzaj gramatyczny: ż

    liczba pojedyncza liczba mnoga
    M. transcendencja
    		 transcendencje
    D. transcendencji
    		 transcendencji
    		 neut
    transcendencyj
    		 char
    C. transcendencji
    		 transcendencjom
    B. transcendencję
    		 transcendencje
    N. transcendencją
    		 transcendencjami
    Ms. transcendencji
    		 transcendencjach
    W. transcendencjo
    		 transcendencje

    Inne uwagi

    Zwykle lp

  • Składnia
    bez ograniczeń + transcendencja +
    (KOGO/CZEGO)
  • Pochodzenie

    ang. transcendence

    fr. transcendance

    niem. Transzendenz

    Od: transcendentny

CHRONOLOGIZACJA:
1869, Ludwig Büchner, Siła i materja, polona.pl
CHRONOLOGIZACJA POKAŻ WSZYSTKO
Data ostatniej modyfikacji: 17.07.2020