UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

osmęcać

Chronologizacja

1905, Krytyka, books.google.pl

Pochodzenie

Zob. smęcić

1. człowieka

Definicja

daw.

zasmucać

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	osmucać, posmucać, smęcić, smucić, zasmęcać, zasmucać
	antonimy:	cieszyć, radować, rozśmieszać, weselić

Cytaty

Do kraju nie wrócę, by rodziny nie osmęcać i swoją nędzą nie dawać przyczyny do uwłaczających pogwarek...

źródło: NKJP: Zofia Kossak: Błogosławiona wina, 1953

Przyczynę stanu przygnębienia stanowiło zdarzenie doświadczane bezpośrednio lub za sprawą osoby „osmęcającej”.

źródło: Jacek Kopciński: Gramatyka i mistyka, 1997 (rcin.org.pl)

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	osmęcam	osmęcamy
2 os.	osmęcasz	osmęcacie
3 os.	osmęca	osmęcają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	osmęcałem +(e)m osmęcał	osmęcałam +(e)m osmęcała	osmęcałom +(e)m osmęcało	osmęcaliśmy +(e)śmy osmęcali	osmęcałyśmy +(e)śmy osmęcały
2 os.	osmęcałeś +(e)ś osmęcał	osmęcałaś +(e)ś osmęcała	osmęcałoś +(e)ś osmęcało	osmęcaliście +(e)ście osmęcali	osmęcałyście +(e)ście osmęcały
3 os.	osmęcał	osmęcała	osmęcało	osmęcali	osmęcały

bezosobnik: osmęcano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę osmęcał będę osmęcać	będę osmęcała będę osmęcać	będę osmęcało będę osmęcać	będziemy osmęcali będziemy osmęcać	będziemy osmęcały będziemy osmęcać
2 os.	będziesz osmęcał będziesz osmęcać	będziesz osmęcała będziesz osmęcać	będziesz osmęcało będziesz osmęcać	będziecie osmęcali będziecie osmęcać	będziecie osmęcały będziecie osmęcać
3 os.	będzie osmęcał będzie osmęcać	będzie osmęcała będzie osmęcać	będzie osmęcało będzie osmęcać	będą osmęcali będą osmęcać	będą osmęcały będą osmęcać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		osmęcajmy
2 os.	osmęcaj	osmęcajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	osmęcałbym bym osmęcał	osmęcałabym bym osmęcała	osmęcałobym bym osmęcało	osmęcalibyśmy byśmy osmęcali	osmęcałybyśmy byśmy osmęcały
2 os.	osmęcałbyś byś osmęcał	osmęcałabyś byś osmęcała	osmęcałobyś byś osmęcało	osmęcalibyście byście osmęcali	osmęcałybyście byście osmęcały
3 os.	osmęcałby by osmęcał	osmęcałaby by osmęcała	osmęcałoby by osmęcało	osmęcaliby by osmęcali	osmęcałyby by osmęcały

bezosobnik: osmęcano by

bezokolicznik: osmęcać

imiesłów przysłówkowy współczesny: osmęcając

gerundium: osmęcanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	osmęcanie	osmęcania
D.	osmęcania	osmęcań
C.	osmęcaniu	osmęcaniom
B.	osmęcanie	osmęcania
N.	osmęcaniem	osmęcaniami
Ms.	osmęcaniu	osmęcaniach
W.	osmęcanie	osmęcania

imiesłów przymiotnikowy czynny: osmęcający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	osmęcający	osmęcający	osmęcający	osmęcające	osmęcająca
D.	osmęcającego	osmęcającego	osmęcającego	osmęcającego	osmęcającej
C.	osmęcającemu	osmęcającemu	osmęcającemu	osmęcającemu	osmęcającej
B.	osmęcającego	osmęcającego	osmęcający	osmęcające	osmęcającą
N.	osmęcającym	osmęcającym	osmęcającym	osmęcającym	osmęcającą
Ms.	osmęcającym	osmęcającym	osmęcającym	osmęcającym	osmęcającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	osmęcający	osmęcający	osmęcające	osmęcające
D.	osmęcających	osmęcających	osmęcających	osmęcających
C.	osmęcającym	osmęcającym	osmęcającym	osmęcającym
B.	osmęcających	osmęcających	osmęcających	osmęcające
N.	osmęcającymi	osmęcającymi	osmęcającymi	osmęcającymi
Ms.	osmęcających	osmęcających	osmęcających	osmęcających

imiesłów przymiotnikowy bierny: osmęcany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	osmęcany	osmęcany	osmęcany	osmęcane	osmęcana
D.	osmęcanego	osmęcanego	osmęcanego	osmęcanego	osmęcanej
C.	osmęcanemu	osmęcanemu	osmęcanemu	osmęcanemu	osmęcanej
B.	osmęcanego	osmęcanego	osmęcany	osmęcane	osmęcaną
N.	osmęcanym	osmęcanym	osmęcanym	osmęcanym	osmęcaną
Ms.	osmęcanym	osmęcanym	osmęcanym	osmęcanym	osmęcanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	osmęcani	osmęcani	osmęcane	osmęcane
D.	osmęcanych	osmęcanych	osmęcanych	osmęcanych
C.	osmęcanym	osmęcanym	osmęcanym	osmęcanym
B.	osmęcanych	osmęcanych	osmęcanych	osmęcane
N.	osmęcanymi	osmęcanymi	osmęcanymi	osmęcanymi
Ms.	osmęcanych	osmęcanych	osmęcanych	osmęcanych

odpowiednik aspektowy: osmęcić

Składnia

osmęcać

KOGO

2. wspomnienia

Definicja

daw.

powodować, że czemuś zaczyna towarzyszyć smutny nastrój

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Cytaty

Chętnie powraca człowiek do przeżyć szkolnych [...]. Jeśli zaś dla wielu myśl jaka osmęca nieco te wspomnienia, to chyba najczęściej ta jedna, że wiele czasu trwoniło się lekkomyślnie w owym szkolnym okresie [...].

źródło: Jan Archita: Na progu nowego roku szkolnego, Rycerz Niepokalanej, 1949 (cyfrowemazowsze.pl))

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	osmęcam	osmęcamy
2 os.	osmęcasz	osmęcacie
3 os.	osmęca	osmęcają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	osmęcałem +(e)m osmęcał	osmęcałam +(e)m osmęcała	osmęcałom +(e)m osmęcało	osmęcaliśmy +(e)śmy osmęcali	osmęcałyśmy +(e)śmy osmęcały
2 os.	osmęcałeś +(e)ś osmęcał	osmęcałaś +(e)ś osmęcała	osmęcałoś +(e)ś osmęcało	osmęcaliście +(e)ście osmęcali	osmęcałyście +(e)ście osmęcały
3 os.	osmęcał	osmęcała	osmęcało	osmęcali	osmęcały

bezosobnik: osmęcano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę osmęcał będę osmęcać	będę osmęcała będę osmęcać	będę osmęcało będę osmęcać	będziemy osmęcali będziemy osmęcać	będziemy osmęcały będziemy osmęcać
2 os.	będziesz osmęcał będziesz osmęcać	będziesz osmęcała będziesz osmęcać	będziesz osmęcało będziesz osmęcać	będziecie osmęcali będziecie osmęcać	będziecie osmęcały będziecie osmęcać
3 os.	będzie osmęcał będzie osmęcać	będzie osmęcała będzie osmęcać	będzie osmęcało będzie osmęcać	będą osmęcali będą osmęcać	będą osmęcały będą osmęcać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		osmęcajmy
2 os.	osmęcaj	osmęcajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	osmęcałbym bym osmęcał	osmęcałabym bym osmęcała	osmęcałobym bym osmęcało	osmęcalibyśmy byśmy osmęcali	osmęcałybyśmy byśmy osmęcały
2 os.	osmęcałbyś byś osmęcał	osmęcałabyś byś osmęcała	osmęcałobyś byś osmęcało	osmęcalibyście byście osmęcali	osmęcałybyście byście osmęcały
3 os.	osmęcałby by osmęcał	osmęcałaby by osmęcała	osmęcałoby by osmęcało	osmęcaliby by osmęcali	osmęcałyby by osmęcały

bezosobnik: osmęcano by

bezokolicznik: osmęcać

imiesłów przysłówkowy współczesny: osmęcając

gerundium: osmęcanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	osmęcanie	osmęcania
D.	osmęcania	osmęcań
C.	osmęcaniu	osmęcaniom
B.	osmęcanie	osmęcania
N.	osmęcaniem	osmęcaniami
Ms.	osmęcaniu	osmęcaniach
W.	osmęcanie	osmęcania

imiesłów przymiotnikowy czynny: osmęcający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	osmęcający	osmęcający	osmęcający	osmęcające	osmęcająca
D.	osmęcającego	osmęcającego	osmęcającego	osmęcającego	osmęcającej
C.	osmęcającemu	osmęcającemu	osmęcającemu	osmęcającemu	osmęcającej
B.	osmęcającego	osmęcającego	osmęcający	osmęcające	osmęcającą
N.	osmęcającym	osmęcającym	osmęcającym	osmęcającym	osmęcającą
Ms.	osmęcającym	osmęcającym	osmęcającym	osmęcającym	osmęcającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	osmęcający	osmęcający	osmęcające	osmęcające
D.	osmęcających	osmęcających	osmęcających	osmęcających
C.	osmęcającym	osmęcającym	osmęcającym	osmęcającym
B.	osmęcających	osmęcających	osmęcających	osmęcające
N.	osmęcającymi	osmęcającymi	osmęcającymi	osmęcającymi
Ms.	osmęcających	osmęcających	osmęcających	osmęcających

imiesłów przymiotnikowy bierny: osmęcany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	osmęcany	osmęcany	osmęcany	osmęcane	osmęcana
D.	osmęcanego	osmęcanego	osmęcanego	osmęcanego	osmęcanej
C.	osmęcanemu	osmęcanemu	osmęcanemu	osmęcanemu	osmęcanej
B.	osmęcanego	osmęcanego	osmęcany	osmęcane	osmęcaną
N.	osmęcanym	osmęcanym	osmęcanym	osmęcanym	osmęcaną
Ms.	osmęcanym	osmęcanym	osmęcanym	osmęcanym	osmęcanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	osmęcani	osmęcani	osmęcane	osmęcane
D.	osmęcanych	osmęcanych	osmęcanych	osmęcanych
C.	osmęcanym	osmęcanym	osmęcanym	osmęcanym
B.	osmęcanych	osmęcanych	osmęcanych	osmęcane
N.	osmęcanymi	osmęcanymi	osmęcanymi	osmęcanymi
Ms.	osmęcanych	osmęcanych	osmęcanych	osmęcanych

odpowiednik aspektowy: osmęcić

Składnia

osmęcać

3. krajobraz

Definicja

daw.

powodować, że coś wygląda smutno

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Relacje znaczeniowe

synonimy:

osmucać, posmucać

Cytaty

Jeszcze w rzęsach błyszczy łza dziecięca,
W lęku śmierci samotnej wypłakana;
Jeszcze usta już zimne osmęca
Męka ludzka do końca wycierpiana...

źródło: Zofia Bohdanowiczowa: Wniebowzięcie, Życie, 1948-08-15 (kpbc.umk.pl)

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	osmęcam	osmęcamy
2 os.	osmęcasz	osmęcacie
3 os.	osmęca	osmęcają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	osmęcałem +(e)m osmęcał	osmęcałam +(e)m osmęcała	osmęcałom +(e)m osmęcało	osmęcaliśmy +(e)śmy osmęcali	osmęcałyśmy +(e)śmy osmęcały
2 os.	osmęcałeś +(e)ś osmęcał	osmęcałaś +(e)ś osmęcała	osmęcałoś +(e)ś osmęcało	osmęcaliście +(e)ście osmęcali	osmęcałyście +(e)ście osmęcały
3 os.	osmęcał	osmęcała	osmęcało	osmęcali	osmęcały

bezosobnik: osmęcano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę osmęcał będę osmęcać	będę osmęcała będę osmęcać	będę osmęcało będę osmęcać	będziemy osmęcali będziemy osmęcać	będziemy osmęcały będziemy osmęcać
2 os.	będziesz osmęcał będziesz osmęcać	będziesz osmęcała będziesz osmęcać	będziesz osmęcało będziesz osmęcać	będziecie osmęcali będziecie osmęcać	będziecie osmęcały będziecie osmęcać
3 os.	będzie osmęcał będzie osmęcać	będzie osmęcała będzie osmęcać	będzie osmęcało będzie osmęcać	będą osmęcali będą osmęcać	będą osmęcały będą osmęcać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		osmęcajmy
2 os.	osmęcaj	osmęcajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	osmęcałbym bym osmęcał	osmęcałabym bym osmęcała	osmęcałobym bym osmęcało	osmęcalibyśmy byśmy osmęcali	osmęcałybyśmy byśmy osmęcały
2 os.	osmęcałbyś byś osmęcał	osmęcałabyś byś osmęcała	osmęcałobyś byś osmęcało	osmęcalibyście byście osmęcali	osmęcałybyście byście osmęcały
3 os.	osmęcałby by osmęcał	osmęcałaby by osmęcała	osmęcałoby by osmęcało	osmęcaliby by osmęcali	osmęcałyby by osmęcały

bezosobnik: osmęcano by

bezokolicznik: osmęcać

imiesłów przysłówkowy współczesny: osmęcając

gerundium: osmęcanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	osmęcanie	osmęcania
D.	osmęcania	osmęcań
C.	osmęcaniu	osmęcaniom
B.	osmęcanie	osmęcania
N.	osmęcaniem	osmęcaniami
Ms.	osmęcaniu	osmęcaniach
W.	osmęcanie	osmęcania

imiesłów przymiotnikowy czynny: osmęcający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	osmęcający	osmęcający	osmęcający	osmęcające	osmęcająca
D.	osmęcającego	osmęcającego	osmęcającego	osmęcającego	osmęcającej
C.	osmęcającemu	osmęcającemu	osmęcającemu	osmęcającemu	osmęcającej
B.	osmęcającego	osmęcającego	osmęcający	osmęcające	osmęcającą
N.	osmęcającym	osmęcającym	osmęcającym	osmęcającym	osmęcającą
Ms.	osmęcającym	osmęcającym	osmęcającym	osmęcającym	osmęcającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	osmęcający	osmęcający	osmęcające	osmęcające
D.	osmęcających	osmęcających	osmęcających	osmęcających
C.	osmęcającym	osmęcającym	osmęcającym	osmęcającym
B.	osmęcających	osmęcających	osmęcających	osmęcające
N.	osmęcającymi	osmęcającymi	osmęcającymi	osmęcającymi
Ms.	osmęcających	osmęcających	osmęcających	osmęcających

imiesłów przymiotnikowy bierny: osmęcany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	osmęcany	osmęcany	osmęcany	osmęcane	osmęcana
D.	osmęcanego	osmęcanego	osmęcanego	osmęcanego	osmęcanej
C.	osmęcanemu	osmęcanemu	osmęcanemu	osmęcanemu	osmęcanej
B.	osmęcanego	osmęcanego	osmęcany	osmęcane	osmęcaną
N.	osmęcanym	osmęcanym	osmęcanym	osmęcanym	osmęcaną
Ms.	osmęcanym	osmęcanym	osmęcanym	osmęcanym	osmęcanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	osmęcani	osmęcani	osmęcane	osmęcane
D.	osmęcanych	osmęcanych	osmęcanych	osmęcanych
C.	osmęcanym	osmęcanym	osmęcanym	osmęcanym
B.	osmęcanych	osmęcanych	osmęcanych	osmęcane
N.	osmęcanymi	osmęcanymi	osmęcanymi	osmęcanymi
Ms.	osmęcanych	osmęcanych	osmęcanych	osmęcanych

Data ostatniej modyfikacji: 15.11.2024