UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

pohaniec

Chronologizacja

1562, SPXVI

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. pohaniec
pohańcy
ndepr
pohańce
depr
D. pohańca
pohańców
C. pohańcowi
pohańcom
B. pohańca
pohańców
N. pohańcem
pohańcami
Ms. pohańcu
pohańcach
W. pohańcu
pohańcy
ndepr
pohańce
depr

Pochodzenie

ukr. pohaneć 'nędznik, niegodziwiec, nikczemnik'

1. muzułmanin

Definicja

pogard.  daw. 
wyznawca islamu

Noty o użyciu

Zazwyczaj odnoszone do Turków i Tatarów.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja wierzenia i przesądy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  bisurman, bisurmanin, mahometan, mahometanin, muslim, muzułmanin

Cytaty

Ponieważ walczył w słusznej sprawie i potykał się za wiarę, powinien bezapelacyjnie wygrać. A tymczasem pech, pohaniec spuszczał mu cięgi albo i sromotnie zabijał.

źródło: KWJP: Anna Brzezińska: Dwa ciała króla, Wysokie Obcasy, 2017-09-21

Kiedy Rzeczpospolita graniczyła z Tatarami, walcząc z nimi, musieliśmy ich rozumieć. Na pograniczu wciąż dochodziło do walk. Gdy taki nasz przodek się z jakim pohańcem za łby wzięli [...] zdarzało się, że potem szable rytualnie oblewali wodą.

źródło: KWJP: Krzysztof Jabłoński: Kogo wyłowić z fali uchodźców?, Gazeta Polska Codziennie, 2016-04-01

Mieszkańcy miasta, mając w pamięci poprzedni najazd i tragiczne skutki układów z pohańcami, tym razem bronili grodu dzielnie i ze straceńczą determinacją [...].

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Ogród miłości, 2006

Myślę także, że filosemityzm, sympatia do Izraela moja i mojej całej rodziny pochodzi ze świadomości, że Izrael walczy z tym samym pohańcem, co nasi przodkowie w tej okolicy.

źródło: KWJP: Piotr Lisiewicz: Lot nad śmietnikiem, Nowe Państwo, 2011-05-02

2. nikczemnik

Definicja

książk. 
człowiek pozbawiony zasad moralnych i zachowujący się w sposób, który zasługuje na pogardę i potępienie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka określenia człowieka ze względu na jego usposobienie

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

synonimy:  nędznik, niegodziwiec, nikczemnik, podlec II

Cytaty

Prowadzący [...] jest telewizyjnym Sarmatą. Rębajłą swoich racji. Słusznym, świętym oburzeniem walczy z komunistycznym, kłamliwym pohańcem.

źródło: NKJP: Manuela Gretkowska: Europejka, 2004

[...] on jeszcze bramki strzelał i nawet na ucieszonego wyglądał, zdrajca, psubrat, pohaniec.

źródło: KWJP: Robert Mazurek: Zdrajca, psubrat, pohaniec, Rzeczpospolita, 2019-06-22

Data ostatniej modyfikacji: 29.05.2026
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json