labidzić - Wielki słownik języka polskiego PAN

Definicja

pot. narzekać na coś lub kogoś przysparzającego mówiącemu kłopotów, tak że jego emocjonalna reakcja zostaje silnie uzewnętrzniona głosem

Warianty

pot. labiedzić

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA

Stany psychiczne człowieka

zachowania emocjonalne

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	biadać biadolić
	hiperonimy:	narzekać

Cytaty

	- I żeby to choć była jakaś poważna organizacja - labidził ze wstrętem. Ale to? źródło: NKJP: Roman Bratny: Kolumbowie — rocznik 20, 1957
	Złapała się za głowę […]. - Co ja pocznę! - labidziła. źródło: Emma Popik: Tylko Ziemia, 1986 (books.google.pl)
	W […] Sejmie […] rozpoczęła się dyskusja nad karą śmierci. Jednocześnie zaś co światlejsi Europejczycy zaczęli labidzić i wielki podnieśli rwetes, co na to powie Unia. źródło: NKJP: Stefan: Na marginesie, Gazeta Radomszczańska, 2009-04-11
	Krytyka motywuje mnie do działania, a nie do labidzenia, że nikt mnie nie lubi. źródło: NKJP: Andrzej Skowroński: Bez kropki nad i, Gazeta Krakowska, 2002-07-10
	- […] Że też na te dzieciaki pasa nie ma! Gniewu bożego się nie boją i żyją jak poganie, ot, co! – wściekle […] labiedziła matka. źródło: Przekleństwo Jokasty, 2015-06-30 (salon24.pl)

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	labidzę	labidzimy
2 os.	labidzisz	labidzicie
3 os.	labidzi	labidzą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	labidziłem +(e)m labidził	labidziłam +(e)m labidziła	labidziłom +(e)m labidziło	labidziliśmy +(e)śmy labidzili	labidziłyśmy +(e)śmy labidziły
2 os.	labidziłeś +(e)ś labidził	labidziłaś +(e)ś labidziła	labidziłoś +(e)ś labidziło	labidziliście +(e)ście labidzili	labidziłyście +(e)ście labidziły
3 os.	labidził	labidziła	labidziło	labidzili	labidziły

bezosobnik: labidzono

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę labidził będę labidzić	będę labidziła będę labidzić	będę labidziło będę labidzić	będziemy labidzili będziemy labidzić	będziemy labidziły będziemy labidzić
2 os.	będziesz labidził będziesz labidzić	będziesz labidziła będziesz labidzić	będziesz labidziło będziesz labidzić	będziecie labidzili będziecie labidzić	będziecie labidziły będziecie labidzić
3 os.	będzie labidził będzie labidzić	będzie labidziła będzie labidzić	będzie labidziło będzie labidzić	będą labidzili będą labidzić	będą labidziły będą labidzić

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		labidźmy
2 os.	labidź	labidźcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	labidziłbym bym labidził	labidziłabym bym labidziła	labidziłobym bym labidziło	labidzilibyśmy byśmy labidzili	labidziłybyśmy byśmy labidziły
2 os.	labidziłbyś byś labidził	labidziłabyś byś labidziła	labidziłobyś byś labidziło	labidzilibyście byście labidzili	labidziłybyście byście labidziły
3 os.	labidziłby by labidził	labidziłaby by labidziła	labidziłoby by labidziło	labidziliby by labidzili	labidziłyby by labidziły

bezosobnik: labidzono by

bezokolicznik: labidzić

imiesłów przysłówkowy współczesny: labidząc

gerundium: labidzenie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	labidzenie	labidzenia
D.	labidzenia	labidzeń
C.	labidzeniu	labidzeniom
B.	labidzenie	labidzenia
N.	labidzeniem	labidzeniami
Ms.	labidzeniu	labidzeniach
W.	labidzenie	labidzenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: labidzący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	labidzący	labidzący	labidzący	labidzące	labidząca
D.	labidzącego	labidzącego	labidzącego	labidzącego	labidzącej
C.	labidzącemu	labidzącemu	labidzącemu	labidzącemu	labidzącej
B.	labidzącego	labidzącego	labidzący	labidzące	labidzącą
N.	labidzącym	labidzącym	labidzącym	labidzącym	labidzącą
Ms.	labidzącym	labidzącym	labidzącym	labidzącym	labidzącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	labidzący	labidzący	labidzące	labidzące
D.	labidzących	labidzących	labidzących	labidzących
C.	labidzącym	labidzącym	labidzącym	labidzącym
B.	labidzących	labidzących	labidzących	labidzące
N.	labidzącymi	labidzącymi	labidzącymi	labidzącymi
Ms.	labidzących	labidzących	labidzących	labidzących

Pochodzenie

Etymologia niepewna. Uważa się, że czasownik labidzić : labiedzić to rezultat kontaminacji pol. dawnego #biadać 'narzekać', biedzić się 'mieć z czymś biedę, kłopotać się' i wykrzyknienia laboga! < dla Boga wyrażającego żal, rozpacz, zdziwienie (Sławski).