Chronologizacja
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | boski |
boski |
boski |
boskie |
boska |
| D. | boskiego |
boskiego |
boskiego |
boskiego |
boskiej |
| C. | boskiemu |
boskiemu |
boskiemu |
boskiemu |
boskiej |
| B. | boskiego |
boskiego |
boski |
boskie |
boską |
| N. | boskim |
boskim |
boskim |
boskim |
boską |
| Ms. | boskim |
boskim |
boskim |
boskim |
boskiej |
| W. | boski |
boski |
boski |
boskie |
boska |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | boscy |
boscy |
boskie |
boskie |
| D. | boskich |
boskich |
boskich |
boskich |
| C. | boskim |
boskim |
boskim |
boskim |
| B. | boskich |
boskich |
boskich |
boskie |
| N. | boskimi |
boskimi |
boskimi |
boskimi |
| Ms. | boskich |
boskich |
boskich |
boskich |
| W. | boscy |
boscy |
boskie |
boskie |
Pochodzenie
Zob. bóg
1. związany z Bogiem
Definicja
Noty o użyciu
Zapisywane również wielką literą.
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół wyznania: zasady i prawdy wiary
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | boży |
Połączenia
- cud, pierwiastek boski; boski głos, gniew, ład, majestat, nakaz, sąd, umysł, zamysł; posłaniec; kara, osoba boska; boska chwała, interwencja, iskra, moc, myśl, natura, opieka, pomoc, potęga, prawda, światłość, transcendencja, wola, wszechmoc; istota; podobieństwo, przykazanie, zmiłowanie boskie; boskie błogosławieństwo, działanie, dzieło; oblicze, piękno; wstawiennictwo; wyroki boskie; boskie atrybuty, przymioty
Cytaty
|
W jednym z kanonów modlitw eucharystycznych jest powiedziane, że Bóg swoją wszechmoc najpełniej objawia w miłosierdziu, czyli w łasce przebaczenia. Jeśli to właśnie miłosierdzie jest przejawem boskiej wszechmocy, nie możemy powiedzieć o żadnej innej rzeczy, że jest wieczna i niezmienialna. źródło: NKJP: Marta Bosak: Zmartwychwstajemy od chwili narodzin, Gazeta Krakowska, 2007-04-06 |
|
|
[...] władza ziemska nie odbiega od władzy boskiej, ale działa w jej imieniu; za zgodą Boga ziemski władca wymierza kary, które potwierdza następnie Bóg w wieczności. źródło: NKJP: Zdzisław Józef Kijas: Niebo w domu Ojca, czyściec dla kogo, piekło w oddaleniu, 2010 |
|
|
[...] człowiek [...] zajął się uprawą ziemi, płodzeniem dzieci, i nie zwracał uwagi na Boga. Wtedy w boskim umyśle pojawił się smutek, z którego sączyła się ciemność. źródło: NKJP: Olga Tokarczuk: Prawiek i inne czasy, 1996 |
|
|
Benedykt pod koniec życia miał wspaniałą wizję. Zatopiony w kontemplacji stanął wobec Boskiej chwały i zobaczył cały świat skupiony w jednym promieniu Słońca. źródło: NKJP: Jan M. Bereza: Być Hindusem dla Hindusów, Gazeta Poznańska, 2004-01-10 |
Składnia
| Rz | + | boski | + |
|
| szyk: neutralny | ||||
2. związany z bogiem
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół wyznania: zasady i prawdy wiary
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja wierzenia i przesądy
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | boży |
Cytaty
|
Zastęp [...] Zeusowy już wówczas miał kwaterę na Olimpie. Straszna walka boskich przeciwników długo srożyła się na rozłogach ziemskich i górach. Nie włóczniami rzucano, lecz ogromami skał. źródło: NKJP: Zygmunt Kubiak: Mitologia Greków i Rzymian, 2008 |
|
|
[...] o tym, że twórcy filmu nie obawiają się zemsty mieszkańców boskiego Olimpu, najlepiej świadczy fakt, że ich obecności w „Troi” najzwyczajniej nie widać. źródło: NKJP: MagdaPiekarska: Epos bez herosów, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2004-05-22 |
|
|
Klitajmestra zabiła męża Agamemnona i wyszła za kochanka Ajgista. Na Orestesie, synu Agamemnona, ciąży obowiązek zemsty. [...] pojawienie się Orestesa, który zabija matkę i jej kochanka, przywraca zachwiany boski ład. źródło: NKJP: Roman Pawłowski: „Elektra” Sofoklesa w warszawskim Teatrze Dramatycznym, Gazeta Wyborcza, 1997-01-22 |
|
|
Podczas sobotniej imprezy można było także zobaczyć przedstawienie taneczne „Raslila”, opowiadające historię boskich kochanków Kriszny i Radhy [...]. źródło: NKJP: Sarod i pierożki samosa, Dziennik Polski, 2003-03-17 |
Składnia
| Rz | + | boski | + |
|
| szyk: neutralny | ||||
3. smak
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające
Połączenia
- boski kochanek; smak, zapach; boska dziewczyna
Cytaty
|
Miałam wrażenie, że żyję z dwoma kompletnie różnymi facetami. Jednego dnia spał w moim łóżku boski kochanek, słodki, dobry, kochający [...]. Następnego dnia budziłam się koło potwora, któremu wszystko we mnie przeszkadzało [...]. źródło: NKJP: Laura Miller: Anioł i diabeł, czyli o życiu z mizoginistą, Cosmopolitan, 1999 |
|
|
Susze, upały, puste studnie i śmierć w drodze też są doskonałe. Bez nich człowiek nie odczułby potem prawdziwej rozkoszy deszczu, boskiego smaku wody i życiodajnej słodyczy mleka. źródło: NKJP: Zdzisław Józef Kijas: Znalazłem perłę, 2010 |
|
|
Pogoda tu jest boska! źródło: NKJP: Internet |