UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ja

Chronologizacja

XIII w., Bor
XIII w., Sław

Pochodzenie

psł. *azъ / *jazъ / *ja

1. mówiący

Definicja

używane przez osobę mówiącą lub piszącą w odniesieniu do niej samej

Noty o użyciu

Forma mianownika używana tylko w celu przeciwstawienia osoby mówiącej innym osobom lub podkreślenia, że chodzi właśnie o nią, a nie kogoś innego.

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Połączenia

  • ja i on, ja i ona, ja i ty

Cytaty

To może ja jednak do niego zadzwonię, może mi pani podać numer?

źródło: NKJP: Mariusz Cieślik: Śmieszni kochankowie, 2004

Zabierzcie go ode mnie, on znowu mnie będzie dręczył!

źródło: NKJP: Sławomir Mrożek: Tango, 1964

Ejże! Stary pierniku! Nie zasłaniaj mi słońca.

źródło: NKJP: Stanisław Dygat: Jezioro Bodeńskie, 1946

Czy nie wysiadłby pan ze mną?

źródło: NKJP: Edward Stachura: Się, 1977

[...] wszystko, co mię otaczało, tchnęło niewysłowioną pięknością.

źródło: NKJP: Konstanty Paustowski: Dalekie lata, Trybuna Ludu, 1948

Odmiana

część mowy: rzeczownik

liczba pojedyncza
akc -akc
M. ja
D. mnie
mię
C. mnie
mi
B. mnie
mię
N. mną
Ms. mnie

Inne uwagi

Forma nieakcentowana mię współcześnie w zasadzie nie używana

2. moje ja

Definicja

książk. 
ogół cech psychicznych właściwych danej osobie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  osobowość

Połączenia

  • moje, swoje, twoje; własne ja
  • ja artysty, autora

Cytaty

Wykorzystuje nikomu niepotrzebne, czasem wyjęte ze śmieci drobiazgi [...] zamienia je w piękne, rozmigotane dzieła sztuki. Jak dotąd nie przyniosło jej to fortuny, ale na pewno ocali swoje ja od zapomnienia.

źródło: NKJP: Ewa Grocholska: Wielkie dzieła w małych formach, Tygodnik Podhalański, 1996

[...] gdy świadome ja autora jeszcze walczyło i modliło się o życie, podświadome ja, być może, pragnęło śmierci-wyzwolenia.

źródło: NKJP: Internet

Nie wiem, dlaczego ten fragment podziałał na mnie tak silnie, mógłbym znaleźć dużo innych, równie frapujących, w licznych dziełach [...] ojca, a jednak właśnie wzmianka o nieistnieniu wampirów ukształtowała moje dotychczasowe życie, stała się manifestacją mojego ja przeciw wielkiemu ja mojego ojca.

źródło: NKJP: Ireneusz Iredyński: Dzień oszusta. Człowiek epoki, 1962

[...] obserwujemy to, co socjologowie nazywają zanikiem społeczeństwa, polegającym na odsuwaniu się jednostek od spraw publicznych i pogrążaniu we własnym ja.

źródło: NKJP: Edwin Bendyk: Zatruta studnia. Rzecz o władzy i wolności, 2002

Odmiana

część mowy: rzeczownik

Inne uwagi

We wszystkich formach ta sama postać fleksyjna

Składnia

bez ograniczeń + ja +
KOGO
bez ograniczeń + ja +
CZYJE

Frazeologizmy

Bóg mi świadkiem
jak mi Bóg miły
tak mi dopomóż Bóg
co ja mówię
co widzę
co ja widzę
czy ja coś mówię
ja ci_
ja ci dam
ja mu dam
ja jej dam
ja wam dam
ja im dam
ja ci pokażę
ja mu pokażę
ja jej pokażę
ja wam pokażę
ja im pokażę
ja cię kręcę
ja pierdolę
ja pierdzielę
ja pierdykam
ja pierniczę
ja cię pierniczę
ja tu tylko sprzątam
jedzie mi tu czołg?
jedzie mi tu tramwaj?
kogo widzę
kogo ja widzę
nawet mi nie mów
nie rozśmieszaj mnie
o ile wiadomo
o ile mi wiadomo
pocałuj mnie w dupę
cmoknij mnie w pompę
pocałuj mnie w nos
pocałuj mnie gdzieś
całuj mnie w dupę
podmiot liryczny
ja liryczne
urzekła mnie twoja historia
wielka mi sztuka
wielkie mi rzeczy
wielka mi rzecz
wielkie mi mecyje
zabij mnie
żebyś mnie zabił
Data ostatniej modyfikacji: 23.04.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json