Chronologizacja
XIII w., Sław
Pochodzenie
psł. *azъ / *jazъ / *ja
1. mówiący
Definicja
Noty o użyciu
Forma mianownika używana tylko w celu przeciwstawienia osoby mówiącej innym osobom lub podkreślenia, że chodzi właśnie o nią, a nie kogoś innego.
Kwalifikacja tematyczna
ATEMATYCZNY
Połączenia
- ja i on, ja i ona, ja i ty
Cytaty
|
To może ja jednak do niego zadzwonię, może mi pani podać numer? źródło: NKJP: Mariusz Cieślik: Śmieszni kochankowie, 2004 |
|
|
Zabierzcie go ode mnie, on znowu mnie będzie dręczył! źródło: NKJP: Sławomir Mrożek: Tango, 1964 |
|
|
Ejże! Stary pierniku! Nie zasłaniaj mi słońca. źródło: NKJP: Stanisław Dygat: Jezioro Bodeńskie, 1946 |
|
|
Czy nie wysiadłby pan ze mną? źródło: NKJP: Edward Stachura: Się, 1977 |
|
|
[...] wszystko, co mię otaczało, tchnęło niewysłowioną pięknością. źródło: NKJP: Konstanty Paustowski: Dalekie lata, Trybuna Ludu, 1948 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
| liczba pojedyncza | ||
|---|---|---|
| akc | -akc | |
| M. |
ja |
|
| D. |
mnie |
mię |
| C. |
mnie |
mi |
| B. |
mnie |
mię |
| N. |
mną |
|
| Ms. |
mnie |
|
Inne uwagi
Forma nieakcentowana mię współcześnie w zasadzie nie używana
2. moje ja
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | osobowość |
Połączenia
- moje, swoje, twoje; własne ja
- ja artysty, autora
Cytaty
|
Wykorzystuje nikomu niepotrzebne, czasem wyjęte ze śmieci drobiazgi [...] zamienia je w piękne, rozmigotane dzieła sztuki. Jak dotąd nie przyniosło jej to fortuny, ale na pewno ocali swoje ja od zapomnienia. źródło: NKJP: Ewa Grocholska: Wielkie dzieła w małych formach, Tygodnik Podhalański, 1996 |
|
|
[...] gdy świadome ja autora jeszcze walczyło i modliło się o życie, podświadome ja, być może, pragnęło śmierci-wyzwolenia. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Nie wiem, dlaczego ten fragment podziałał na mnie tak silnie, mógłbym znaleźć dużo innych, równie frapujących, w licznych dziełach [...] ojca, a jednak właśnie wzmianka o nieistnieniu wampirów ukształtowała moje dotychczasowe życie, stała się manifestacją mojego ja przeciw wielkiemu ja mojego ojca. źródło: NKJP: Ireneusz Iredyński: Dzień oszusta. Człowiek epoki, 1962 |
|
|
[...] obserwujemy to, co socjologowie nazywają zanikiem społeczeństwa, polegającym na odsuwaniu się jednostek od spraw publicznych i pogrążaniu we własnym ja. źródło: NKJP: Edwin Bendyk: Zatruta studnia. Rzecz o władzy i wolności, 2002 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
Inne uwagi
We wszystkich formach ta sama postać fleksyjna
Składnia
|
+ | ja | + |
KOGO
|
|
+ | ja | + |
CZYJE
|