Chronologizacja
Pochodzenie
z st.czes. vlastní 'własny, rodzony, właściwy'
Oryginalna polska postać zawierała -ło-: st.pol. włosny / włostny 'własny; obowiązujący jako prawo'. Obie postaci nawiązują do psł. *volstьnъ 'znajdujący się pod czyimś zwierzchnictwem, władzą'.
1. samochód
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Finanse własność
Połączenia
- własny dom, samochód; własna firma; własne mieszkanie; kapitał własny
- swój własny
Cytaty
|
Nie przejmują się niczym i nikim, bo i po co, kiedy ich rodzice mają własne firmy i bardzo, bardzo dużo pieniędzy. źródło: NKJP: Dwie strony klasy, Gazeta Wyborcza, 1999-02-27 |
|
|
Najczęstszym środkiem lokomocji dojeżdżających nauczycieli jest własny samochód, kolej i autobus. źródło: NKJP: Krystyna Rembowska, Aneta Ślipek: Zróżnicowanie społeczno-przestrzenne mieszkańców Sieradza, 2002 |
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | własny |
własny |
własny |
własne |
własna |
| D. | własnego |
własnego |
własnego |
własnego |
własnej |
| C. | własnemu |
własnemu |
własnemu |
własnemu |
własnej |
| B. | własnego |
własnego |
własny |
własne |
własną |
| N. | własnym |
własnym |
własnym |
własnym |
własną |
| Ms. | własnym |
własnym |
własnym |
własnym |
własnej |
| W. | własny |
własny |
własny |
własne |
własna |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | właśni |
właśni |
własne |
własne |
| D. | własnych |
własnych |
własnych |
własnych |
| C. | własnym |
własnym |
własnym |
własnym |
| B. | własnych |
własnych |
własnych |
własne |
| N. | własnymi |
własnymi |
własnymi |
własnymi |
| Ms. | własnych |
własnych |
własnych |
własnych |
| W. | właśni |
właśni |
własne |
własne |
2. syn
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia osób wchodzących w relacje międzyludzkie
Połączenia
- własny syn, mąż; kierownik, pracownik, szef; własna córka, matka, rodzina; własne dziecko;
- swój własny
Cytaty
|
Zamiast uznać autorytet własnego szefa i przyznać, że to najlepsze rozwiązanie ze względu, choćby, na automatyczne podniesienie rangi urzędu - premiera zaatakowano, zagrożono mu wyjściem dużej grupy posłów z koalicji i odwołaniem ministrów. źródło: NKJP: Żelazna decyzja premiera, Dziennik Polski, 1998-07-31 |
|
|
A tu nagle, z dnia na dzień, własna matka zabrania mi oddychać! źródło: NKJP: Anna Bojarska, Maria Bojarska: Siostry B., 1996 |
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | własny |
własny |
własny |
własne |
własna |
| D. | własnego |
własnego |
własnego |
własnego |
własnej |
| C. | własnemu |
własnemu |
własnemu |
własnemu |
własnej |
| B. | własnego |
własnego |
własny |
własne |
własną |
| N. | własnym |
własnym |
własnym |
własnym |
własną |
| Ms. | własnym |
własnym |
własnym |
własnym |
własnej |
| W. | własny |
własny |
własny |
własne |
własna |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | właśni |
właśni |
własne |
własne |
| D. | własnych |
własnych |
własnych |
własnych |
| C. | własnym |
własnym |
własnym |
własnym |
| B. | własnych |
własnych |
własnych |
własne |
| N. | własnymi |
własnymi |
własnymi |
własnymi |
| Ms. | własnych |
własnych |
własnych |
własnych |
| W. | właśni |
właśni |
własne |
własne |
3. pomysł
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia osób wchodzących w relacje międzyludzkie
Połączenia
- własny interes, pomysł, styl; wyrób; własna inicjatywa, korzyść, produkcja; zaleta, wada; własne dobro; odbicie (w lustrze); własne sprawy
- ciasto, pieczywo... własnego wypieku; trunki, zapasy... własnej produkcji, bluzka, sweter, szalik... własnej roboty
- na własną prośbę
Cytaty
|
Własnej roboty były kapelusze, plecione ze słomy, proste obuwie - kierpce z jednego kawałka skory, chodaki z łyka. źródło: NKJP: Aleksander Jackowski: Polska sztuka ludowa, 2002 |
|
|
Znajomemu lotnikowi, do jego kafejki na Park Lane, dostarczał znakomite ciastka własnego wypieku. źródło: NKJP: Piotr Lipiński: 80 lat lotnictwa, Gazeta Wyborcza, 1998-09-11 |
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | własny |
własny |
własny |
własne |
własna |
| D. | własnego |
własnego |
własnego |
własnego |
własnej |
| C. | własnemu |
własnemu |
własnemu |
własnemu |
własnej |
| B. | własnego |
własnego |
własny |
własne |
własną |
| N. | własnym |
własnym |
własnym |
własnym |
własną |
| Ms. | własnym |
własnym |
własnym |
własnym |
własnej |
| W. | własny |
własny |
własny |
własne |
własna |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | właśni |
właśni |
własne |
własne |
| D. | własnych |
własnych |
własnych |
własnych |
| C. | własnym |
własnym |
własnym |
własnym |
| B. | własnych |
własnych |
własnych |
własne |
| N. | własnymi |
własnymi |
własnymi |
własnymi |
| Ms. | własnych |
własnych |
własnych |
własnych |
| W. | właśni |
właśni |
własne |
własne |